Hollands Kroon Actueel

Column Fijko van der Laan: Wat is er aan de hand met de poldermolen

“Hoe college B&W en gemeenteraad Hollands Kroon de rechtsstaat aan hun laars lappen”

Op 9 maart hield de gemeenteraad van Hollands Kroon een informatieve bijeenkomst in het kader van de energie transitie. Iedere regio van Nederland dient een Regionale Energie Strategie op te stellen.

In 2030 dient er een flinke hoeveelheid duurzame energie opgewekt te worden op land, waarvan 50% eigendom zal zijn van de lokale omgeving. Dat zal meestal in de vorm zijn van een energie coöperatie waarvan inwoners aandeelhouder kunnen zijn of energie kavels kunnen verwerven.

In Hollands Kroon bestaat al zo’ n coöperatie, namelijk Coöperatie De Poldermolen. Die heeft inmiddels ongeveer 450 deelnemers en daarbovenop hebben circa 750 mensen de petitie ondertekend ter voorkoming van het intrekken van de vergunning.

Ja, deze coöperatie heeft ook al een omgevingsvergunning. Een tiental omwonenden heeft destijds bezwaar gemaakt tegen die vergunning maar uiteindelijk bij de hoogste instantie, de Raad van State, ongelijk gekregen. De vergunning is dus onherroepelijk.

Er is zelfs al een concept-overeenkomst opgesteld voor het beschikbaar stellen van de grond. Maar wat blijkt? B&W, gesteund door de gemeenteraad, is niet van plan de grond beschikbaar te stellen, dezelfde grond die door de gemeenteraad als meest logische locatie is aangewezen en door de Raad van State is bevestigd. Raar, met de rechterhand een vergunning afgeven en met de linkerhand iedere medewerking weigeren. Zo krijgen de bezwaarmakers ondanks een rechterlijke uitspraak toch hun zin. En dat nu noem ik de rechtsstaat aan je laars lappen. Zou het komen omdat sommige bezwaarmakers kennissen zijn van gemeenteraadsleden en/of een wethouder?

Het bestuur van de coöperatie gaat inmiddels stug door met de  verwezenlijking van de Poldermolen. Zoals hopelijk bekend kunnen deelnemende inwoners een aantrekkelijke korting verkrijgen op de energierekening en bovendien helpen zij aan het terugdringen van CO2 uitstoot. Meer weten? Kom dan naar de informatiebijeenkomst in Veerburg op 10 april, bestemd voor postcode 1761 (Anna Paulowna).

Fijko van der Laan

Feiten relaas Poldermolen

  • Al voor de fusie tot Hollands Kroon werd er in gemeente Wieringermeer gewerkt aan het windplan Wieringermeer, inmiddels Windpark Wieringermeer: de oprichting van 100 grote windturbines ter vervanging van ongeveer 30 solitaire windturbines. Onderdeel van dit plan was maatschappelijk rendement en participatie tbv draagvlak onder de bewoners. De uitgangspunten hiervoor staan in de in november 2011 aangenomen gemeentelijke participatienotitie. Deze zijn nogmaals bevestigd in het Plan van Aanpak dat oktober 2013 aan de gemeenteraad van Hollands Kroon is aangeboden. Dat zijn een profijtregeling voor direct omwonenden; een windfonds tbv gemeenschapsdoelen, lokale en regionale spin-off; polderstroom voor bewoners (tegen gereduceerd tarief waarbij postcoderoos van betekenis kan zijn) en financiële participatie door deelneming – inleg in een windmolen.
  • Die laatste twee doelen worden volgens PvA gerealiseerd door oprichting van een poldermolen. Daartoe werd een alliantie gevormd waaronder de gemeente Hollands Kroon. In 2014 werd vastgesteld dat de voorkeurslocatie bekend was, gebaseerd op vooraf gestelde criteria en ruimtelijk- en milieuonderzoek. De locatie staat op gemeentegrond en is een solitaire turbine. Het gaat om een turbine van ca. 3 MW. Een concept – grondovereenkomst is opgesteld. In 2016 gaf de wethouder aan, dat zij deze pas ondertekenen als financieel draagvlak is aangetoond.
  • De gemeente stelt dat realisatie via de postcoderoos moet plaats vinden. De Alliantie geeft daarbij aan dat daarvoor duizenden  deelnemers nodig zijn en dat SDE als alternatief mogelijk moet zijn.
  • Mei 2015 wordt de omgevingsvergunning afgegeven, die mei 2016 onherroepelijk wordt na uitspraak RvS.
  • Augustus 2016 geeft gemeente HK aan geen alliantiepartner meer te willen zijn; draagvlak is volgens de gemeente alleen via de postcoderoos aan te tonen (voorzitter Alliantie stelt dat dat onvoldoende deelnemers zal geven). Gemeente adviseert een gedegen draagvlak onderzoek te verrichten voor 1 juni 2017. Echter de Alliantie heeft geen middelen om dat onderzoek uit te voeren.
  • Juni 2017 zoekt de Alliantie versterking voor een marketing campagne bij WES (WindEnergySolutions). In juli 2017 stelt B&W per brief dat voor 1 maart 2018 een aantal van 2800 huishoudens en 160 bedrijven als deelnemers voor de postcoderoos moeten zijn behaald.
  • November 2017 is de Coöperatie opgericht en wordt een overeenkomst gesloten met WES. Een verzoek aan de gemeente voor ondersteuning, overeenkomstig het hiervoor genoemde plan van aanpak, wordt afgewezen.
  • In februari 2018 maakt B&W per brief aan de Coöperatie bekend dat zij het voornemen heeft de vergunning in te trekken. Aangezien de Coöperatie de omgevingsvergunning heeft overgenomen van NUON wordt de Coöperatie aangemerkt als belanghebbende partij. Een uitgebreide zienswijze heeft ertoe geleid dat B&W afziet van het intrekken van de vergunning.
  • Begin 2019 heeft de Coöperatie ca. 450 deelnemers (gemiddeld hebben energie coöperaties in Nederland ongeveer 150 deelnemers; zo’n 1% van de huishoudens participeert, ons werkgebied bevat ca. 12.500 huishoudens).
  • We zijn gestart met informatie avonden en hebben huis-aan-huis wervingsfolders verspreid. De laatste stand is dat B&W nu weigert de grond beschikbaar te stellen voor de Poldermolen (recht van opstal). Het argument is dat er al twee keer uitstel is verleend op de eis dat draagvlak aangetoond moet zijn en dat de Coöperatie er niet in is geslaagd voldoende deelnemers te interesseren.

De Coöperatie ervaart het volgende:

  • Er worden bizar onredelijke eisen gesteld aan het draagvlak in vergelijking met de ervaringen in de rest van Nederland.
  • Het college van B&W heeft via het plan van aanpak de verplichting op zich genomen de participatie te ondersteunen maar handelt er niet naar.
  • Het bevoegd gezag heeft enerzijds een omgevingsvergunning afgegeven (en ziet kennelijk onvoldoende juridische grond om deze in te trekken) maar werkt vervolgens niet mee in de grondtransactie. Daarmee verschuift een publiekrechtelijk geschil naar een privaatrechtelijke kwestie die voor de Coöperatie veel duurden is en waar de Coöperatie geen middelen voor heeft.

Concluderend: wij, de Coöperatie, denken dat B&W gebruik maakt van ‘detournement de pouvoir’ en onbehoorlijk handelt. De vraag is of de Nationale Ombudsman dat ook zo ziet. De Coöperatie heeft daarvoor een flink dossier opgebouwd.

Reageer op dit onderwerp